Europejski Dzień Parków Narodowych


sarek

24 maja obchodzimy Europejski Dzień Parków Narodowych. To rocznica powstania pierwszego parku narodowego w Europie. Mowa o parku Sarek położonym w północnej Szwecji, istniejącym od 1909 roku i wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Piękny, wysokogórski i niedostępny

Park Narodowy Sarek nie jest pierwszym na świecie. Trzydzieści siedem lat wcześniej utworzono w Stanach Zjednoczonych park Yellowstone. Ale to nie jest najważniejsze. Obszar na terenie gminy Jokkmokk w regionie Norrbotten został objęty ochroną ze względu na alpejskie walory krajobrazowe – w parku znajduje się ponad 200 szczytów i około 100 lodowców. Z tego powodu Sarek jest trudny do zwiedzania i nie polecany niedoświadczonym piechurom. Turystom udostępnia się tylko kilka szlaków, w tym malowniczy Kungsleden.

Europejskie początki parków

W Europie utworzono do tej pory przeszło 250 parków narodowych, z których większość odpowiada II kategorii obszarów chronionych według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Szwecja jest pionierem w tej dziedzinie. W maju 1909 roku szwedzki parlament powołał do istnienia aż dziewięć parków. Do II wojny światowej parki powstały w dwunastu europejskich krajach (Szwecji, Francji, Szwajcarii, Hiszpanii, Włoszech, Polsce, Islandii, Irlandii, Bułgarii, Finlandii, Rumunii i Gracji).

Parki w liczbach

Największy pod względem zajmowanej powierzchni jest Park Narodowy „Jugyd wa” położony na terenie Uralu Północnego w Rosji (18 917 km kwadratowych). Za to najwięcej parków znajduje się w Finlandii – aż 26. Z kolei Norwegia zajmuje pierwsze miejsce w kategorii udziału parków narodowych w całej powierzchni kraju – 7 procent.

Polska

W naszym kraju znajdują się 23 parki narodowe, ale także 120 parków krajobrazowych. Pod dyskusję poddano utworzenie trzech kolejnych parków narodowych – Jurajskiego, Turnickiego oraz Mazurskiego. Do najstarszych polskich parków należą Pieniński i Białowieski, utworzone w 1932 roku. Zaś największym jest Biebrzański PN. Najmłodszy to PN „Ujście Warty” mający zaledwie 14 lat. W naszym kraju parki narodowe zajmują zaledwie 1 procent powierzchni.